• slidebg1
    wszystko do produkcji schodów - baza dostawców
    baza wiedzy o schodach

Baza wiedzy o Schodach


Drewno na schody: buk


Drewno bukowe jest bodaj najczęściej stosowanym drewnem przy produkcji schodów w Polsce. Twardość, łatwość obróbki, piękny kolor powodują, że buk jest cenionym materiałem. Oto garść informacji o tym gatunku drewna.


Buk (łac. Fagus) to długowieczne drzewa żyjące 200-300 lat (czasami do 500 lat). Buk pospolity dorasta td 30 metrów (wyjątkowo do 50m) i ma pień gruby na 1 - 1,5 m

Drzewo buk wydaje się być bardzo popularnym drzewem w Polsce, ale należy wiedzieć, że Polska jest wschodnią granicą zasięgu występowania tego gatunku. Nie ma go też aż tak wiele, tylko niewiele ponad 4% ogółu drzewostanu to buki (buk pospolity).

Zasieg buka wg Rubnera 1960
Zasięg buka wg Rubnera 1960

Zalety drewna bukowego

Buk jest jednym z najbardziej popularnych i cenionych gatunków drewna stosowanym powszechnie w stolarstwie. Jest to drewno bardzo twarde (twardość drewna jest to opór jaki stawia materiał ciałom wciskanym w jego powierzchnię), odporne na ścieranie, ciężkie. Jest też dobrze nasycalne, łatwo się je lakieruje i barwi. W obróbce drewno łatwo się poddaje i świetnie się nadaje na gięcie (wykonywanie elementów giętych w schodach), ale to dopiero po procesie parzenia. Ze względu na swoją twardość, i to że drewno bukowe charakteryzuje się bardzo ładnym rysunkiem, powinno się je pokrywać jak najcieńszą warstwą lakieru.

Drewno na schody: BUK
Drewno na schody: BUK
Drewno na schody: BUK
Drewno na schody: BUK

Drzewo bukowe jest typu rozpierzchłonaczyniowego czyli jest to drewno, w którym brak jest wyraźnego podziału słoja na drewno wczesne i drewno późne. Naczynia drobne, są rozsiane równomiernie na całej powierzchni słoja. Granica między drewnem wczesnym a późnym jest słabo widoczna lub zupełnie niewidoczna, wskutek czego jego struktura jest nadzwyczaj jednolita. Cały przekrój drewna buka jest zabarwiony jednakowo z wyjątkiem pewnych zabarwień zwanych fałszywą twardzielą i twardziela mrozową. Buk jest drewnem jasnym o zabarwieniu żółtawoczerwonym (różowawym), a w wyniku dłuższego składowania lub też po przejściu przez proces parzenia kolor staje się bardziej intensywny.

Obok barwy, najcenniejszym walorem estetycznym drewna jest jego niepowtarzalny rysunek. Rysunek słoi buku jest zwykle bardzo regularny o bardzo dobrze widocznych promieniach rdzeniowych, które na przekroju stycznym mają charakterystyczny kształt bardzo drobnych soczewek . Pojawiają się też brunatne sęki.

Wady drewna bukowego

Drewno bukowe jest łupliwe. Może to przysporzyć problemów w procesie wycinania czy frezowania. Przy zbyt szybkim posuwie, problemem może być wyłupywanie się kawałków drewna. Narzędzia używane do obróbki drewna bukowego muszą być ostre, a niektóre czynności – takie jak np. frezowanie – czasami lepiej wykonać na dwa razy.

Duża i bardzo nierównomierna kurczliwość jest przyczyną wyjątkowej skłonności do pęknięć desorpcyjnych (z przesychania). Niestety buk należy do grupy drzew najbardziej narażonych na zmiany wilgotności. Dlatego należy pamiętać o tym, że wilgotność drewna użytego do konstrukcji powinna być równa lub nieco mniejsza od wilgotności, jaką będzie miało drewno podczas użytkowania.

Wytrzymałości drewna nie należy mylić z jego trwałością. Wytrzymałość przede wszystkim dotyczy odporności na działania mechaniczne, trwałość natomiast charakteryzuje zachowanie drewna w warunkach, w jakich ono się znajduje. Naturalna trwałość drewna bukowego jest powszechnie uważana za niezbyt wielką. Wewnątrz budynków, a więc w warunkach powietrzno suchych, wykazuje ono trwałość 300-800 lat, jednak wystawione na zmiany wilgotności gwałtownie traci swoją odporność. Przykładowo naturalna trwałość drewna bukowego składowanego w szopach zmniejsza się do około 95 lat, a niekiedy jedynie do 5 lat. Dlatego też bardzo ważne jest właściwe zabezpieczenie drewna przed deprecjacją- konserwacja odpowiednimi substancjami np. olejem kreozotowym lub impregnatem solowym, a także, co jest najbardziej niezawodnym sposobem, odpowiednie wysuszenie.

Suszenie buka

Czas sezonowania tarcicy musi obejmować okres od początku kwietnia do końca września, ze względu na warunki klimatyczne panujące w naszym kraju, oraz ulega wydłużeniu w przypadku grubszych (od 45 mm) sortymentów. Obliczając czas sezonowania dla buku można się posłużyć następującym wzorem:

M = 5,3 x d

gdzie:
M - liczba miesięcy suszenia,
d - grubość tarcicy.

Wilgotność parkietu powinna się zawierać w granicach 9% +1-2%. Proces suszenia buku niestety nie jest łatwy. Drewno wysychające podatne jest na pęknięcia wskutek znacznego i bardzo nierównomiernego kurczenia się w zależności od kierunku anatomicznego. Pękające drewno obniża swoją jakość, dlatego też w czasie procesu suszenia stosowane są różne sposoby zabezpieczające przed tym zjawiskiem. Często na składowiskach stosowane jest zraszanie. W przypadku tarcicy bukowej zapobiega się jej pękaniu przez stosowanie zabiegu parzenia. Parzona tarcica poza mniejszą skłonnością do pękania i paczenia, jest mniej podatna na działanie grzybów. Jednocześnie proces parzenia nadaje drewnu jednolitą czerwoną barwę

na podstawie..
www.parkiet.net.pl
www.wiki.lasypolskie.pl
wikipedia.org